Φοίβος Πιομπίνος

19/12/2017 | Category: Φοίβος Πιομπίνος

Γλωσσικά τινα (ΣΝ’): τα ρήματα στοιχειώνω, στουμπώνω, στουπώνω, στραβοπατάω, στρογγυλεύω, συγκλίνω, συμβαίνει, συμφέρει και συντάσσομαι

     Η παθητική φωνή στοιχειώνομαι του ρήματος στοιχειώνω είναι σπάνια. Η μετοχή  στοιχειωμένος χρησιμοποιείται ως επίθετο υπό την έννοια κάποιου μέρους που κατοικείται από στοιχειά (π.χ. στοιχειωμένος πύργος / στοιχειωμένη έπαυλη / στοιχειωμένο δάσος).

Το ρήμα στουμπώνω σημαίνει: 1. γεμίζω κάτι υπερβολικά (π.χ. στούμπωσε τη βαλίτσα του με ρούχα και τώρα δεν κλείνει) 2. φράζω, βουλώνω (π.χ. με τα σκουπίδια που έριξες, στούμπωσες το νεροχύτη) 3. δίνω σε κάποιον ή παίρνω υπερβολική ποσότητα τροφής (π.χ. έχει τη μανία να στουμπώνει το παιδί της).

Το ρήμα στουπώνω σημαίνει: 1. φράζω, βουλώνω με στουπί (π.χ. ο οινοπαραγωγός στούπωσε το βαρέλι) 2. στεγνώνω με στυπόχαρτο κείμενο γραμμένο στο χέρι με μελάνι.

Η μετοχή στραβοπατημένος του ρήματος στραβοπατάω χρησιμοποιείται συνήθως για παπούτσια που έχουν χάσει τη φόρμα τους γιατί τα πατάει κανείς στραβά.

Σπανίζει  το ρήμα  στρογγυλεύομαι, παθητική φωνή του ρήματος στρογγυλεύω, το οποίο σημαίνει: 1. κάνω κάτι στρογγυλό (π.χ. η ροή του νερού έχει με τα χρόνια στρογγυλέψει τις πέτρες) και  2. γίνομαι στρογγυλός (π.χ. το φεγγάρι άρχισε να στρογγυλεύει).

Του ρήματος συγκλίνω έχουν επιβιώσει στην επιστημονική ορολογία οι λόγιες μετοχές του ενεστώτα (π.χ. συγκλίνων φακός, συγκλίνοντες οφθαλμοί).

Του ρήματος συμβαίνει η λόγια μετοχή αορίστου διατηρείται ως ουσιαστικό (π.χ. ένα απρόοπτο  συμβάν διέκοψε την ομιλία του πρωθυπουργού).

Του ρήματος συμφέρει διατηρείται η λόγια μετοχή ενεστώτα ως επίθετο [συμφέρων, -ουσα, -ον (π.χ. έκανε μία πολύ συμφέρουσα αγορά)] ή ως ουσιαστικό (π.χ. εργάστηκε ανιδιοτελώς, χωρίς κανένα προσωπικό συμφέρον / πήρε στεγαστικό δάνειο με πολύ συμφέροντες όρους).

Η μετοχή  παρακειμένου του ρήματος συντάσσομαι απαντάται και ως ουσιαστικό (η συντεταγμένη).

 

Φοίβος Ι. Πιομπίνος   piombinos.com