Φοίβος Πιομπίνος

16/2/2018 | Category: Φοίβος Πιομπίνος

Γλωσσικά τινα (ΣΞΑ’): το ρήμα άγω

     Το ρήμα άγω είναι είναι το πιο ταλαιπωρημένο κατά τη χρήση του  ρήμα της γλώσσας μας. Καταρχάς το ρήμα ετούτο χρησιμοποιείται ως σύνθετο με τις περισσότερες, μετά το ρήμα βάλλω, προθέσεις. Σύνθετο με μία πρόθεση μάς δίνει τα ρήματα: ανάγω, απάγω, διάγω, εισάγω, ενάγω, εξάγω, επάγομαι, κατάγομαι, μετάγω, παράγω, περιάγω, προάγω, προσάγω, συνάγω, υπάγω (-ομαι). Σύνθετο με δύο προθέσεις μάς δίνει τα ρήματα: αναπαράγω, διεξάγω, παρεισάγω, περισυνάγω και υπεισάγω. Η δυσκολία στη χρήση του προκύπτει συνήθως -και γεννά συχνά λάθη- συνήθως στους τύπους με  θα / να    (στους μέλλοντες  και υποτακτικές του ενεστώτα και του αορίστου). Συνοπτικά και πρακτικά, προκειμένου να αντιμετωπίσουμε τη δυσκολία, αρκεί να θυμόμαστε ότι: οι διπλασιασμένοι τύποι με το αγαγ- χρησιμοποιούνται για πράξη στιγμιαία, συνοπτική, μη επαναλαμβανόμενη (π.χ. θα / να εισαγάγει)  ενώ αντιθέτως οι αδιπλασίαστοι τύποι με το αγ- χρησιμοποιούνται για πράξη συνεχή, συχνή, επαναλαμβανόμενη (π.χ. θα / να εισάγει). Με το βοηθητικό ρήμα έχω / είχα / θα έχω χρησιμοποιείται πάντοτε ο διπλασιασμένος τύπος (έχω εισαγάγει / είχα εισαγάγει / θα έχω εισαγάγει). ΄Οταν δεν υπάρχει τίποτα μπροστά από το ρήμα, χρησιμοποιείται πάντοτε ο τύπος αγ-  (π.χ. διεξάγεται αστυνομική έρευνα / εισάγουμε αυτοκίνητα / εξάγουμε ροδάκινα  / παράγουμε εσπεριδοειδή). Επομένως είναι επιεικώς απαράδεκτοι οι βαρβαρισμοί  «θα παράξω» ως μέλλων στιγμιαίος και «έχω παράξει» ως αόριστος που τείνουν να καθιερωθούν κι από τους δήθεν προοδευτικούς διανοούμενους. Αν καταλήξουμε να συμμορφωθούμε προς αυτούς τους καινοφανείς τύπους, τηρώντας τη λογική τους, τότε θα γεννηθούν γλωσσικά τερατουργήματα όπως π.χ. θα εξάξω, έχω εξάξει, θα διεξάξω, έχω προσάξει κ.λπ.

 

Φοίβος Ι. Πιομπίνος    piombinos.com