Φοίβος Πιομπίνος

26/5/2017 | Category: Φοίβος Πιομπίνος

Γλωσσικά τινα (ΣΚΖ’): τα ρήματα βάλθηκα, βιάζομαι, βραχυκυκλώνω και βοηθιέμαι

Το ρήμα βάλθηκα δεν αποτελεί παθητικό τύπο του ρήματος βάζω, αλλά έχει τελείως ξεχωριστή έννοια και σημαίνει αρχίζω να κάνω κάτι (π.χ. βάλθηκε να φωνάζει βοήθεια). Επομένως δεν λέμε: αυτό το αντικείμενο βάλθηκε σωστά, αλλά μπήκε (τοποθετήθηκε κ.λπ.) σωστά.

Το ρήμα βιάζομαι, προφερόμενο βιά-ζο-μαι, δεν είναι ο παθητικός τύπος του ρήματος βιάζω, αφού δεν έχει παθητική φωνή, και σημαίνει δείχνω βιασύνη (π.χ. βιάζομαι ν’ αποκτήσω το δίπλωμα οδήγησης). Το ίδιο ρήμα, προφερόμενο βι-ά-ζο-μαι, υπό τη λόγια μετοχή του βεβιασμένος,  χρησιμοποιείται στις μέρες μας ως επίθετο (π.χ. είχε βεβιασμένο χαμόγελο= μη φυσικό, υπό την άσκηση πίεσης, βίας).

Το ρήμα βραχυκυκλώνω χρησιμοποιείται και με την έννοια του βραχυκυκλώνομαι, δηλαδή παθαίνω βραχυκύκλωμα.

Το ρήμα βοηθιέμαι έχει κρατήσει από τον λόγιο τύπο βοηθούμαι  στον σύγχρονο λόγο τη μετοχή του ενεστώτα βοηθούμενος (π.χ. περπατούσε σκυφτός, βοηθούμενος από το μπαστούνι του).

 

Φοίβος Ι. Πιομπίνος   piombinos.com