Φοίβος Πιομπίνος

10/11/2017 | Category: Φοίβος Πιομπίνος

Γλωσσικά τινα (ΣΜΓ’): τα ρήματα ραγίζω, ρέω, ρημάζω και ρίχνομαι

Σπάνια απαντάται η παθητική φωνή του ρήματος ραγίζω σε φράσεις όπως: ο καθρέφτης ραγίζεται (Ελύτης). Το ραγίζω σημαίνει και προκαλώ σχισμή, ρωγμή και παθαίνω σχισμή, ρωγμή.

Του ρήματος ρέω εύχρηστη είναι λόγια μετοχή ενεστώτα ρέων, ρέουσα, ρέον σε εκφράσεις όπως π.χ. ρέουσα ομιλία κτλ. Στους αυξημένους τύπους δεν διπλασιάζεται το ρ παρά μόνο στα λόγια σύνθετα ρήματα (π.χ. διαρρέω – διέρρευσα).

Το ρήμα ρημάζω σημαίνει τόσο καταστρέφω (π.χ. ο σεισμός ρήμαξε ολόκληρο το νησί) όσο και καταστρέφομαι (π.χ. το χωριό μας ρήμαξε από  τη μετανάστευση).  Οπότε η παθητική του φωνή ρημάζομαι είναι σπάνια.

Το ρήμα ρίχνομαι από άποψη σημασίας αποτελεί την παθητική φωνή του ρήματος ρίχνω, κυρίως όταν έχει την έννοια του αδικούμαι σε συναλλαγή, μοιρασιά κτλ. (π.χ. τον έριξαν στη μοιρασιά της λείας). Κατά τ΄άλλα, απαντάται με τις ειδικές έννοιες του: 1) επιτίθεμαι (π.χ. στα σκοτεινά του ρίχτηκε ένας ληστής), 2) ορμάω (π.χ. ένας λόχος ρίχτηκε στη μάχη), 3) πλησιάζω ερωτικά κάποιον (π.χ. μόλις έμειναν μόνοι τής ρίχτηκε για τα καλά), 4) επιδίδομαι σε κάτι με ζήλο, με πάθος (π.χ. τον τελευταίο καιρό έχει ριχτεί στην προετοιμασία του για τους Ολυμπιακούς αγώνες).

 

Φοίβος Ι. Πιομπίνος   piombinos.com