Μαρία Παπαϊωάννου

26/3/2016 | Category: Μαρία Παπαϊωάννου

Πετρολούκας Χαλκιάς, ένας γίγαντας της παραδοσιακής μας μουσικής!

Ένας γίγαντας της παραδοσιακής μας μουσικής, όπως αποκάλεσε ένας ακροατής μας αυτόν τον κοσμοπολίτη δεξιοτέχνη του κλαρίνου! «Ο άνθρωπος που έκανε οκτώ εκατομμύρια μουσικούς άνω κάτω» όπως αναγράφεται στο σωματείο μουσικών της Αμερικής!
Ένας απλός, καλός άνθρωπος, που λατρεύει την ηπειρώτικη μουσική! Περάσαμε θαυμάσια μαζί του! Μας έπαιξε με το μαγικό του κλαρίνο μεταφέροντας μας τα χρώματα αρχαίων ήχων…

«Η πεντατονική ηπειρώτικη μουσική είναι αρχαιοελληνική μουσική γραμμή -στοιχεία της υπάρχουν και στην τζαζ -γι’ αυτό εξάλλου εντυπωσίασε τους μουσικούς στην Αμερική! Η υπόλοιπη παραδοσιακή και νησιώτικη μουσική κατάγεται απευθείας από την βυζαντινή μουσική!» Για την πεντατονία εξάλλου έχουν γράψει ο Πυθαγόρας και ο Αριστόξενος!
Πρόσφατα έχει επισημανθεί η θεραπευτική δύναμη της πεντατονικής μουσικής!

Η επαφή του με Ινδούς μουσικούς ήταν και για τον ίδιον μια πρωτόγνωρη εμπειρία! Διαπίστωσε πως μπορούσαν να τον ακολουθούν μουσικά εντελώς! Έπαιξαν μαζί σε τέλεια αρμονία! Ένστικτο βεβαίως η μουσική! Αλλά όπως του εξήγησαν, η πεντατονική μουσική δόθηκε στους Ινδούς από τον Μέγα Αλέξανδρο! Και την χρησιμοποιούν μόνο για να προσεύχονται!

Ο Πετρολούκας Χαλκιάς άρχισε την ενασχόλησή του με το κλαρίνο στην ηλικία των 11 ετών -σε πείσμα της άρνησης του πατέρα του, ο οποίος ήταν από τα καλύτερα κλαρίνα- και μαθήτευσε δίπλα στον Φίλιππα Ρούντα ένα επίσης σπουδαίο κλαρίνο του Ζαγορίου!
Στην Αθήνα παίζει στην ηλικία αυτή μαζί με τον πατέρα του και κάνει και την πρώτη ραδιοφωνική του εμφάνιση.

Το 1960 μεταναστεύει στην Αμερική όπου παραμένει 20 χρόνια και διαδίδει την παραδοσιακή μουσική της Ελλάδας. Δίδαξε στο πανεπιστήμιο της Βοστώνης! «Έχει σχέση η τζαζ», είπε «με την πεντατονική ηπειρώτικη αλλά δεν είναι ολοκληρωμένη! Δεν είναι δυνατόν όμως ο πατέρας να κλέψει από το παιδί!» Έτσι απάντησε σε εκείνους που προσπάθησαν να υπερθεματίσουν ως προς την σχέση της τζαζ με την πεντατονία!

Όπως έλεγε ο Πύρρος ο βασιλιάς της Ηπείρου το ίδιο λένε και στην Αμερική -πως «ό,τι δεν έχουμε το κρατάμε!» Έτσι τον τίμησαν και τον άκουσαν με σεβασμό και θαυμασμό οι ξένοι μουσικοί! Κάποια φορά στο ακροατήριο ήταν ο Μπένυ Γκούντμαν και ο Λούις Άρμστρονγκ!

«Εμείς ζωγραφίζαμε πάνω στα βήματα του χορευτή! Παλιά χόρευαν πάνω σε ποτήρια! Έχουμε χάσει πλέον αυτούς τους χορευτές!»

Το 1979 επιστρέφει στην Ελλάδα -παίρνοντας μόνο το κλαρίνο του!- και εγκαθίσταται στην Αθήνα. «Άλλες αρχές έχει η Ελλάδα! Ευγένεια, αξιοπρέπεια…» Παίζει σε γνωστά μουσικά κέντρα, σε συναυλίες, εμφανίζεται σε ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές και συμμετέχει σε ηχογραφήσεις και δίσκους με γνωστούς καλλιτέχνες.

«Όταν παντρεύτηκα, πάνω στο γαμήλιο τραπέζι σήκωσα το ποτήρι μου και είπα να πιούμε στην πρώτη μου αγάπη! Η πρώτη μου αγάπη είναι το κλαρίνο! Αυτό θέλω να το ξέρει η γυναίκα μου»

Ο Πετρολούκας Χαλκιάς γεννήθηκε στο Δελβινάκι της Ηπείρου το 1934. Όπως έχει πει «πέντε γενιές τώρα καθεμιά τους βγάζει κι από ένα κλαρίνο υποχρεωτικά!»

Kατασκεύασε το πρώτο του κλαρίνο από το ξύλο ενός δέντρου και άρχισε να μαθαίνει κρυφά μόνος του!
Ο πρώτος που τον άκουσε ήταν ο παππούς του! Η πρώτη του «επίσημη» εμφάνιση ήταν σε γάμο. Έπαιζε το καλύτερο τότε συγκρότημα, τα «Τακούτσια», όπου έπαιζε ο Φ. Ρούντας. Ο γάμος ήταν 20 Αυγούστου στα Δολιανά. Είχε περάσει αρκετά η ώρα όταν ο Ρούντας έπεσε κάτω από το μεθύσι την ώρα της πρόβας. Ανάστατοι οι άλλοι παίκτες του συγκροτήματος μετά από προτροπή του φώναξαν τον 11χρονο Πέτρο να παίξει στη θέση του δασκάλου του. Σαστισμένος από αυτήν την κατάσταση ο Πέτρος ξεκινάει να παίζει και όλοι θαυμάζουν το μικρό «κλαριντζή» που παίζει όπως ο Φ. Ρούντας. Έτσι έπαιξε στην συνέχεια μαζί με τον δάσκαλο του ως δεύτερο κλαρίνο.

Μετά από τυπογραφικό λάθος στον πρώτο του δίσκο όπου είχε γραφεί Τ. Χαλκιάς αντί Π. Χαλκιάς ο Πέτρος αποφάσισε να ονομάζεται Πετρολούκας από το όνομα του παππού του Λουκά Χαρισιάδη.

Το βράδυ που γύρισε από την Αμερική γινόταν στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας μία «σύναξη κλαρίνων». Εκεί έπαιξε για πρώτη φορά μετά από 20 χρόνια στην Ελλάδα και κράτησε τον κόσμο πάνω από μία ώρα παραπάνω!

Το κλαρίνο το αγάπησε «σαν άνθρωπο» όπως έχει πει! «Με το κλαρίνο άρχισα τα γράμματα!»
Δεν είναι τυχαίο που ο Ιάνης Ξενάκης αλλά και ο Φλωράκης ζήτησαν να παίξουν στον τάφο τους το περίφημο Μοιρολόι του!

Δισκογραφία
• Χοροί και τραγούδια της Ηπείρου
• Σκοποί και τραγούδια της Ηπείρου
• Με κέντημα δικό του
• Δρόμοι της ψυχής
• Πετρολούκας Χαλκιάς και Κομπανία
• Αναμνήσεις της Ηπείρου
• Αυτή είναι η Ήπειρος
. Έλληνες και Ινδοί, Πετρολούκας Χαλκιάς
και Ross Daily

Στις 31 Μαΐου 2009 το τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας έκανε αφιέρωμα στον Πετρολούκα Χαλκιά.

Η πεντατονική ηπειρώτικη μουσική -το «άλας της Γης» -είναι το μουσικό, εκφραστικό πεδίο που υπηρετεί εδώ και μια ζωή ο Πετρολούκας Χαλκιάς, ο οποίος έχει συμβάλει στη διάδοση της ελληνικής μουσικής παράδοσης, εντός και εκτός της χώρας. Παράλληλα δεν δίστασε να ανοίξει τους ορίζοντές του και να συμπράξει με διακεκριμένους μουσικούς από όλο τον κόσμο, επεκτείνοντας τα όριά του. Έτσι, μέσα από την τέχνη του, η Ήπειρος διασταυρώθηκε με το rock, τη jazz, το blues, αλλά και άλλες ethnic μουσικές, πάντα με συναρπαστικά και γοητευτικά αποτελέσματα.

Από το 1979 που επέστρεψε στην Ελλάδα έχει παίξει στην Ήπειρο, Θεσσαλία, Μακεδονία, Θράκη, Πελοπόννησο και σε νησιά όπου υπάρχουν Ηπειρώτες, σε γνωστά μουσικά κέντρα, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και Θεσσαλονίκης, σε ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές καθώς και σε κινηματογραφικές ταινίες! Συμμετέχει σε ηχογραφήσεις και δίσκους με γνωστούς καλλιτέχνες, όπως ο Αντώνης Κυρίτσης, ο Κώστας Τζίμας, η Παγώνα Χαλκιά, ο Σάββας Σιάτρας, ο Νίκος Δάσκαλος, ο Δημήτρης Βάγιας, ο Γιώργος Κούρτης, ο Ηλίας Κόντης, ο Γιάννης Λίτσιος, ο Κώστας Καλόγερος, ο Θωμάς Ζήσης, ο Βαγγέλης Τσιάτης, ο Στέλιος Μπέλλος, η Ανθούλα Νούση, η Γιούλα Κοτρώτσου, η Σοφία Κολλητήρι, η Γιώτα Γρίβα, ο Παναγιώτης Λάλιζας, η Βάσω Χαρακίδα κι ο Γιάννης Κωνσταντίνου. Επίσης έχει συνεργαστεί με σπουδαίους τραγουδιστές όπως η Χάρις Αλεξίου, ο Πασχάλης Τερζής, η Ελευθερία Αρβανιτάκη, ο Φίλιππος Πλιάτσικας, η Ελεονόρα Ζουγανέλη και ο Ρος Ντέιλι.

Μία από τις πρόσφατες και σημαντικές συνεργασίες του είναι η σειρά δίσκων και συναυλιών με διακεκριμένους Ινδούς μουσικούς, με Σενεγαλέζους, Άραβες, Τούρκους και Αρμένιους μουσικούς.

Επίσης συμμετείχε σε συναυλίες στο εξωτερικό και συγκεκριμένα στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής (Νέα Υόρκη, Σικάγο, Φλόριντα, Νιού Τζέρσεϊ, Καλιφόρνια, Μασσαχουσέτη, Φιλαδέλφεια, Τέξας και Νέο Μεξικό) και σε άλλες χώρες του κόσμου όπως: Αγγλία, Γερμανία, Σουηδία, Γαλλία, Αλβανία, Βέλγιο, Ολλανδία, Αυστραλία, Νότια Αφρική κ.α.

Έχει τιμηθεί με πολλά βραβεία από διάφορους οργανισμούς με κυριότερο αυτό από τον τότε Πρόεδρο της Αμερικής Ρόναλντ Ρήγκαν, στο Λευκό Οίκο, και αξίζει αναφοράς ένα περιστατικό με τον μεταγενέστερο Πρόεδρο της Αμερικής, Μπιλ Κλίντον, κατά την επίσκεψη του στην Ελλάδα. Ο Αμερικανός Πρόεδρος έλαβε ως δώρο από τον τότε Πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή μερικά μουσικά cd, ανάμεσα σε αυτά και ένα του Πετρολούκα που του είχε δώσει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας (ο οποίος συνδέεται με στενή φιλία μαζί του). Αφού άκουσε το cd, ζήτησε πληροφορίες για τον Πετρολούκα και έμαθε πως είχε ζήσει στην Αμερική για αρκετό καιρό. Σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε κατόπιν με τον Καραμανλή, του είπε χαριτολογώντας: «Αυτός είναι και δικός μας και δικός σας πολίτης, μάλλον πρέπει να είναι πολίτης όλου του κόσμου για την προσφορά στην μουσική και την δεξιοτεχνία του!»

Ο σπουδαίος αυτός μουσικός της δημοτικής μας παράδοσης επανέρχεται στο Half Note για να μας απογειώσει και πάλι με το μαγικό του κλαρίνο, έχοντας πάντα στο πλάι του τον σπουδαίο ψάλτη Αντώνη Κυρίτση!

Καλή ακρόαση στους τυχερούς που θα τους ακούσουν!