Η ΕΚΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ ΚΑΙ Η ΑΠΩΛΕΙΑ ΤΗΣ ΝΤΡΟΠΗΣ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ

Στὴν σύγχρονη κοινωνική μας πραγματικότητα, παρατηροῦμε μία ἔντονη μεταβολὴ στὸν τρόπο ποὺ οἱ ἄνθρωποι ἀντιλαμβάνονται τὸν σεβασμό, τὴν εὐγνωμοσύνη καὶ τὴν ἠθική. Τὸ φαινόμενο τῆς «ἀχαριστίας» καὶ τῆς «ἀναισχυντίας» δὲν περιορίζεται σὲ ἕναν συγκεκριμένο κύκλο, ἀλλὰ διαποτίζει ὁλόκληρη τὴν κοινωνικὴ πυραμίδα, ἀπὸ τὰ ὑψηλότερα στρώματα τῆς οἰκονομικῆς καὶ καλλιτεχνικῆς ἐλίτ μέχρι τὴν καθημερινότητα τοῦ ἁπλοῦ πολίτη. Ἡ ἀπώλεια τῆς ντροπῆς ἀποτελεῖ τὸ κεντρικό σύμπτωμα μίας ἐποχῆς ὅπου ἡ προσωπικὴ ἀνάδειξη καὶ τὸ κέρδος τίθενται πάνω ἀπὸ τοὺς δεσμοὺς χρόνων καὶ τὴν ἠθική συνέπεια.

Στὰ ὑψηλότερα κλιμάκια, ἐκεῖ ὅπου ἡ λάμψη καὶ ἡ ἐπιτυχία κυριαρχοῦν, οἱ σχέσεις συχνά μετατρέπονται σὲ ἀντικείμενα ἐκμετάλλευσης. Ἄνθρωποι ποὺ εὐεργετήθηκαν, ποὺ στηρίχθηκαν στὰ πρῶτα τους βήματα ἢ ποὺ συμπορεύθηκαν γιὰ δεκαετίες, ἐπιλέγουν νὰ διαγράψουν τὸ παρελθὸν μὲ μία κίνηση ἀπαξίωσης. Ἡ «πόρτα» ποὺ κλείνει κατὰ πρόσωπο σὲ παλιούς φίλους καὶ ἡ σιωπὴ ποὺ ἀντικαθιστᾶ τὸν διάλογο, φανερώνουν μία ἐσωτερική πτώση.

Ὅταν ὁ ναρκισσισμός ὑπερβαίνει τὴν ἀνθρώπινη ἀξία, ἡ ντροπὴ παύει νὰ λειτουργεῖ ὡς φρένο καὶ ἡ ἀλαζονεία γίνεται ὁ νέος κανόνας συμπεριφορᾶς.

Κατεβαίνοντας στὰ χαμηλότερα στρώματα, τὸ ἴδιο φαινόμενο ἐκδηλώνεται μέσῳ τῆς μιμητικῆς συμπεριφορᾶς καὶ τῆς ἐπιθετικότητας τῶν μέσων κοινωνικῆς δικτύωσης.

Ἡ εὐκολία μὲ τὴν ὁποία ἀκυρώνονται σχέσεις καὶ προσφέρεται «βορά» στὸ δημόσιο θέαμα ἡ ἰδιωτική ζωή, δείχνει μία κοινωνία ποὺ νοσεῖ ἀπὸ ἔλλειψη ἐνσυναίσθησης.

Ἡ εὐγένεια θεωρεῖται ἀδυναμία καὶ ἡ ἀγνωμοσύνη ἀντιμετωπίζεται ὡς «εὐελιξία».

Εἶναι θλιβερό νὰ διαπιστώνει κανείς ὅτι ἡ ντροπή, αὐτὸ τὸ θεμελιῶδες συναίσθημα ποὺ κρατᾶ τὶς κοινωνίες σὲ ἰσορροπία, τείνει νὰ ἐξαφανιστεῖ, ἀφήνοντας πίσω της ἕνα κενὸ ἀξιῶν καὶ μία παγωμένη ἀδιαφορία.