Γλωσσικά τινα (ΣΝΑ’): η έννοια της λέξης διαπασών

     Η άκλιτη λέξη η/το διαπασών προέρχεται από το γαλλικό αντιδάνειο diapason, που έχει προκύψει από την ομόηχη λατινική λέξη, η οποία με τη σειρά της προέρχεται από την ελληνική διαπασῶν. Η λέξη σημαίνει στη  μουσική (α) το διάστημα μουσικής κλίμακας (β) την έκταση μιας φωνής ή ενός οργάνου από τον χαμηλότερο μέχρι τον οξύτερο φθόγγο. Τη λέξη αυτή τη χρησιμοποιούμε συνήθως στη φράση στη διαπασών για ήχο οργάνου ή ανθρώπινης φωνής στο μεγαλύτερο ύψος της κλίμακας, με τη μεγαλύτερη οξύτητα και κατ’ επέκτασιν στη μεγαλύτερη δυνατή ένταση (όπως π.χ. το ραδιόφωνο έπαιζε όλη τη νύχτα στη διαπασών  και αναστατώθηκε η πολυκατοικία). Η λέξη είναι αρχαία και απαντάται στη φράση ἡ διά πασῶν χορδῶν συμφωνία (Πλάτωνος Πολιτεία 432a).

Φοίβος Ι. Πιομπίνος    piombinos.com