ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ «ΤΡΕΛΟΣ»; ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΠΟΥ ΓΚΡΕΜΙΣΕ ΤΙΣ ΒΕΒΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ

Πόσο εύκολα μποροῦμε νὰ ξεχωρίσουμε ἕναν «ὑγιῆ» ἀπὸ ἕναν «ψυχασθενῆ»;

Νομίζουμε ὅτι εἶναι ἁπλό. Κι ὅμως. Τὸ 1973, ἕνας καθηγητὴς ἔκανε τὴν ἐπιστημονικὴ κοινότητα νὰ παγώσει, ἀποδεικνύοντας ὅτι μόλις περάσεις τὴν πόρτα ἑνὸς ἱδρύματος, χάνεις τὴν ἀνθρωπιά σου καὶ γίνεσαι ἁπλῶς μία «διάγνωση».

Ἂς δοῦμε τὸ χρονικὸ τῆς μεγάλης ἀποκάλυψης:

1. Η ΠΑΓΙΔΑ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΛΕΞΕΩΝ

Τὸ 1972, ὁ καθηγητὴς David Rosenhan καὶ οἱ 11 συνεργάτες του (ἀνάμεσά τους ψυχολόγοι, παιδίατροι, ζωγράφοι) ἀποφάσισαν νὰ παίξουν ἕνα ριψοκίνδυνο παιχνίδι. Παρουσιάστηκαν σὲ 12 διαφορετικὰ ψυχιατρεία στὶς ΗΠΑ (ἀκόμα καὶ σὲ πανάκριβες ἰδιωτικὲς κλινικὲς).

Τὸ μόνο τους σύμπτωμα; Εἶπαν ὅτι ἄκουγαν τὶς λέξεις: «Κενό», «Κούφιος», «Γδούπος».

Αὐτὸ ἦταν. Κλείστηκαν μέσα.

2. Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΤΑΜΠΕΛΑΣ

Ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ ἔκαναν τὴν εἰσαγωγή, οἱ «ψευδοασθενεῖς» συμπεριφέρονταν ΑΠΟΛΥΤΩΣ φυσιολογικά. Μιλοῦσαν εὐγενικά, δὲν ἄκουγαν φωνὲς.

Τὸ ἀποτέλεσμα; Οἱ γιατροὶ ΔΕΝ κατάλαβαν τίποτα.

Διέγνωσαν στοὺς 11 ἀπὸ τοὺς 12 «Σχιζοφρένεια» καὶ στὸν ἕναν «Μανιοκατάθλιψη».

Τὸ τραγικὸ εἶναι ὅτι οἱ πραγματικοὶ ασθενεῖς τοὺς κατάλαβαν! Τους ἔλεγαν: «Ἐσεῖς δὲν εἶστε τρελοί, εἶστε δημοσιογράφοι». Οἱ γιατροί, ὅμως, τυφλωμένοι ἀπὸ τὴν ἐξουσία τῆς λευκῆς μπλούζας, ἔβλεπαν παντοῦ ἀσθένεια.

3. ΤΟ ΣΤΙΓΜΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΦΕΥΓΕΙ

Κρατήθηκαν ὅμηροι τοῦ συστήματος ἀπὸ 7 ἕως 52 ἡμέρες. Ἀναγκάστηκαν νὰ παραδεχτοῦν ὅτι εἶναι «ἄρρωστοι» καὶ νὰ πάρουν φάρμακα (τὰ ὁποῖα ἔφτυναν κρυφά) γιὰ νὰ μπορέσουν νὰ βγοῦν.

Ὅταν τελικὰ βγῆκαν, τὸ εξιτήριο δὲν ἔγραφε «Ὑγιής». Ἔγραφε «Σχιζοφρένεια σὲ ὕφεση».

Δηλαδή; Ἡ ταμπέλα μένει γιὰ πάντα. Γιὰ τὸ σύστημα, δὲν θεραπεύεσαι ποτέ.

4. ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ (ΜΑΤ)

Ὅταν δημοσιεύτηκε ἡ ἔρευνα, ἔγινε σεισμός. Ἕνα διάσημο πανεπιστημιακὸ νοσοκομείο, θιγμένο, προκάλεσε τὸν Rosenhan: «Στείλε μας τοὺς ψεύτικους ασθενεῖς σου καὶ θὰ δεῖς πὼς θὰ τοὺς βροῦμε!».

Ὁ Rosenhan δέχτηκε.

Μετὰ ἀπὸ λίγο καιρό, τὸ νοσοκομείο ἀνακοίνωσε θριαμβευτικά: «Ἐντοπίσαμε 41 απατεῶνες καὶ 42 ὕποπτους!».

Καὶ τότε ὁ Rosenhan ἔριξε τὴ βόμβα:

«Δὲν σᾶς ἔστειλα ΚΑΝΕΝΑΝ».

ΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Τὸ πείραμα αὐτὸ (καὶ ἡ ἐπανάληψή του χρόνια μετά, ἀπὸ τὴ Lauren Slater, ποὺ διαγνώστηκε μὲ ψύχωση μέσα σὲ 13 λεπτὰ) μᾶς διδάσκει κάτι ἱερό:

Εἴμαστε πολὺ περισσότερα ἀπὸ μία διάγνωση.

Ἡ ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ἄβυσσος καὶ δὲν χωράει σὲ κουτάκια.

Μὴν ἀφήνετε κανέναν νὰ σᾶς βάλει ταμπέλα.

Μὴν πιστεύετε τυφλὰ σὲ αυθεντίες ποὺ μπερδεύουν τὴν Ἀλήθεια μὲ τὴ Διάγνωση.

Εἴμαστε Ἐλεύθερα Πνεύματα. Καὶ αὐτὸ εἶναι ἡ μόνη μας «διάγνωση».