Η αδράνεια είναι ο αθόρυβος εχθρός του μυαλού μας

Ὁ ἐγκέφαλός μας εἶναι ἕνα θαῦμα πλαστικότητας, σχεδιασμένος ἀπὸ τὴ φύση του γιὰ νὰ μεταβάλλεται συνεχῶς. Κάθε φορὰ ποὺ μαθαίνεις κάτι καινούργιο, δοκιμάζεις μιὰ νέα δεξιότητα ἢ ἁπλῶς τολμᾶς νὰ ἀναθεωρήσεις μιὰ παλιὰ πεποίθηση, οἱ νευρωνικὲς συνδέσεις δυναμώνουν. Ὅταν ὅμως ἐπιλέγεις τὴ στασιμότητα, συμβαίνει κάτι ἀνησυχητικό.

Τὸ μυαλὸ δὲν μένει ἁπλῶς οὐδέτερο, ἀλλὰ ὑποχωρεῖ. Οἱ δρόμοι ποὺ δὲν πατιούνται πιά, χορταριάζουν καὶ σβήνουν. Τὰ κύτταρα γίνονται λιγότερο ἀποτελεσματικὰ καὶ σταδιακὰ περνᾶμε ἀπὸ τὴ λειτουργία τῆς ἀνάπτυξης σὲ ἐκείνη τῆς ἁπλῆς συντήρησης καὶ τῆς ργῆς πτώσης.

Οἱ ἔρευνες εἶναι ξεκάθαρες: ἡ ψυχικὴ ἀδράνεια ἐπιταχύνει τὴ γνωστικὴ γήρανση. Ὅταν ἡ περιέργεια σβήνει καὶ ἡ ρουτίνα γίνεται φυλακή, ὁ ἐγκέφαλος παύει νὰ λαμβάνει τὰ σήματα προσαρμογῆς ποὺ χρειάζεται. Αὐτὸ κοστίζει σὲ μνήμη, συγκέντρωση καὶ συναισθηματικὴ εὐελιξία. Δὲν χρειάζεται νὰ φτάσεις σὲ ἄκρα βαρεμάρας γιὰ νὰ συμβεῖ αὐτό.

Ἀκόμα καὶ ἡ μονότονη ἐπανάληψη τῶν ἴδιων σκέψεων κάθε μέρα, μειώνει τὴ ζωντάνια τοῦ νοῦ. Ὅπως ἀκριβῶς συμβαίνει καὶ μὲ τοὺς μύες μας, ἰσχύει ἕνας ἁπλὸς καὶ ἀμείλικτος κανόνας: Χρησιμοποίησέ το ἢ χάσε το.

Μὴν ἀγχώνεσαι ὅμως, γιατὶ αὐτὸ δὲν ἔχει νὰ κάνει μὲ τὴν πίεση ἢ τὴν ἐξαντλητικὴ παραγωγικότητα. Πρόκειται ἁπλῶς γιὰ κίνηση. Οἱ μικρὲς ἀλλαγὲς εἶναι ποὺ κάνουν τὴ διαφορὰ. Νὰ διαβάσεις μιὰ νέα ἰδέα, νὰ αμφισβητήσεις κάτι ποὺ θεωροῦσες δεδομένο, νὰ δοκιμάσεις κάτι ἄγνωστο.

Αὐτὲς οἱ μικρὲς πράξεις λένε στὸν ἐγκέφαλό σου ὅτι τὸν χρειάζεσαι ἀκόμα. Ἡ πραγματικὴ ἀνάπτυξη δὲν ἔρχεται ὅταν νιώθουμε βολικά, ἀλλὰ ὅταν δεσμευόμαστε μὲ τὴ ζωὴ. Ὅταν ἐπιλέγεις τὴν περιέργεια ἀντὶ τῆς στασιμότητας, δὲν βελτιώνεις ἁπλῶς τὸ μυαλό σου. Τὸ προστατεύεις.