Γιατί το εγώ πληγώνεται ακόμα και όταν το αγγίζει η Αγάπη;

Πόσες φορές έχεις βοηθήσει κάποιον με καθαρή καρδιά και εκείνος, αργά ή γρήγορα, στράφηκε εναντίον σου; Όχι γιατί έκανες κάτι κακό, αλλά γιατί κάτι μέσα του πληγώθηκε από την ίδια τη βοήθεια! Αυτό είναι ένα από τα πιο λεπτά, ψυχολογικά φαινόμενα της ανθρώπινης σχέσης:

Η στιγμή όπου η αγάπη αγγίζει το εγώ και το εγώ αντιδρά, γιατί δεν αντέχει να φαίνεται “μικρό”.

Το τραύμα του Εγώ

Όταν βοηθάς έναν άνθρωπο, του λες άθελά σου δύο πράγματα:

1. «Αξίζεις φροντίδα» (μήνυμα αγάπης)

2. «Δεν τα καταφέρνεις μόνος σου» (μήνυμα που πληγώνει)

Το δεύτερο μήνυμα αγγίζει τον πυρήνα της αυτοεικόνας του.

Αν ο άνθρωπος έχει ανασφάλεια, βιώνει τη βοήθεια όχι ως φως, αλλά ως καθρέφτη αδυναμίας.

Κι επειδή είναι δύσκολο να παραδεχτεί ότι νιώθει κατώτερος, προβάλλει αυτόν τον πόνο σε σένα -τον “ευεργέτη”.

Είναι η ψυχολογική αντιστροφή του ρόλου:

 «Αφού με βοήθησες, σημαίνει ότι ήμουν αδύναμος·  κι εγώ δεν αντέχω να είμαι αδύναμος -άρα φταις εσύ που με έκανες να νιώσω έτσι!»

Η κοινωνική ρίζα: η ντροπή της εξάρτησης

Ζούμε σε κοινωνίες που δοξάζουν την αυτάρκεια.

Μας μαθαίνουν ότι “ο δυνατός τα καταφέρνει μόνος του”.

Έτσι, όταν κάποιος χρειαστεί βοήθεια, αισθάνεται κοινωνικά εκτεθειμένος -σαν να προδίδει την εικόνα του.

Η βοήθεια τότε βιώνεται όχι ως αγάπη, αλλά ως απόδειξη αδυναμίας.

Το εγώ νιώθει να χάνει το “status” του και, για να το ανακτήσει,

επιτίθεται σε αυτόν που του θύμισε τη στιγμή της πτώσης του.

Ο ψυχικός μηχανισμός

Στην ψυχολογία, αυτό ονομάζεται μηχανισμός αντιστάθμισης.

Όταν κάποιος αισθανθεί μικρός απέναντι σε άλλον, το ασυνείδητό του προσπαθεί να “ισορροπήσει” μέσα από επιθετικότητα, απόρριψη ή ψυχρή απομάκρυνση.

Δεν είναι συνειδητή κακία -είναι μια προσπάθεια να επανακτήσει την ισορροπία ισχύος. Έτσι, ο ευεργέτης γίνεται προσωρινά “εχθρός”, όχι γιατί έβλαψε, αλλά γιατί θύμισε στον άλλον την ευαλωτότητά του.

Τι μπορεί να κάνει ο άνθρωπος που βοηθά

1. Να προσφέρει με σεβασμό στην αξιοπρέπεια του άλλου.

Να μην τον κάνει να νιώθει «παραλήπτης» βοήθειας αλλά συμμέτοχος σε κοινή πορεία.

2. Να μην περιμένει ευγνωμοσύνη.

Η καθαρή προσφορά δεν περιμένει επιστροφή·η αναγνώριση μπορεί να έρθει χρόνια μετά ή ποτέ -και πάλι θα έχει αξία.

3. Να θωρακίζεται εσωτερικά.

Αν ο άλλος στραφεί εναντίον σου, να θυμάσαι: δεν πολεμά εσένα, αλλά τον πόνο του.

4. Να μην γίνει “σωτήρας”.

Η βοήθεια που ελευθερώνει είναι αυτή που δείχνει δρόμο, όχι αυτή που τραβάει τον άλλον από το χέρι για πάντα.

Τι μπορεί να κάνει ο άνθρωπος που βοηθήθηκε

1. Να αναγνωρίσει τη ντροπή χωρίς αυτοτιμωρία.

Είναι ανθρώπινο να νιώσεις μειονεκτικά· αλλά το μεγαλείο είναι να δεις πίσω από αυτό -ότι κάποιος σε είδε, σε νοιάστηκε, σε σήκωσε.

2. Να ευχαριστήσει εσωτερικά.

Η ευγνωμοσύνη απελευθερώνει. Δεν χρειάζεται χειροκρότημα, μόνο αναγνώριση.

3. Να μάθει να δίνει κι αυτός.

Όταν βοηθήσεις κάποιον άλλο, καταλαβαίνεις πραγματικά εκείνον που σε βοήθησε.

4. Να μετατρέψει την εμπειρία σε ωριμότητα.

Αν η βοήθεια σε πλήγωσε, ψάξε γιατί -εκεί είναι το μάθημα της ψυχής σου.

Συμπέρασμα

Η αγάπη που δίνει, κινδυνεύει να παρεξηγηθεί.

Η αγάπη που λαμβάνει, κινδυνεύει να νιώσει ντροπή.

Μα όταν και οι δύο συνειδητοποιήσουν πως η βοήθεια είναι καθρέφτης και για τους δύο, τότε το φως κυκλοφορεί ελεύθερα.

Γιατί στο τέλος, δεν υπάρχει “αυτός που βοηθά” και “αυτός που βοηθείται”, υπάρχουν μόνο δύο ψυχές που θυμούνται για λίγο ότι είναι Ένα.