ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΠΑΖΑΡΙ ΤΩΝ ΨΥΧΩΝ ΣΤΟΝ ΚΑΘΡΕΦΤΗ ΤΟΥ TIKTOK

Ως μελετητές τῆς ἀνθρώπινης συμπεριφορᾶς, στεκόμαστε μπροστά σὲ αὐτὸ τὸ ψηφιακὸ φαινόμενο ὄχι ἁπλῶς σὰν θεατές, ἀλλὰ σὰν νὰ κοιτάζουμε μία ρωγμὴ στὸν τοῖχο τῆς κοινωνίας μας. Τὸ Tik Tok δὲν δημιούργησε τὸ τέρας· ἁπλῶς τοῦ ἔδωσε μικρόφωνο καὶ κάμερα. Αὐτὴ εἶναι ἡ χαρτογράφηση τῆς ψηφιακῆς μας παρακμῆς, ἀλλὰ καὶ τῶν ὀλίγων ἀκτίνων φωτός, χωρισμένη σὲ κατηγορίες ποὺ συνθέτουν τὴν σύγχρονη Ἀνθρώπινη Κωμωδία.

1. ΟΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΕΣ ΤΟΥ ΧΑΟΥΣ (ΟΙ ΛΕΓΟΜΕΝΟΙ ΜΑΝΑΦΟΥΚΙΑΡΑΙΟΙ)

Αὐτὴ εἶναι ἡ πλέον θορυβώδης κατηγορία. Ἄνθρωποι ποὺ στὴν πραγματικὴ ζωὴ τρέφονται ἀπὸ τὴν διχόνοια, ἐδῶ βρῆκαν τὸ τέλειο γήπεδο. Δὲν παράγουν ἔργο, παράγουν φασαρία. Συγκεντρώνουν κόσμο στὰ live τους ὄχι γιὰ νὰ προσφέρουν κάτι, ἀλλὰ γιὰ νὰ κουτσομπολέψουν, νὰ βρίσουν, νὰ «ξεμπροστιάσουν». Εἶναι οἱ σύγχρονοι ντελάληδες τῆς γειτονιᾶς ποὺ ἔγιναν ψηφιακοὶ δικαστές, δημιουργώντας στρατόπεδα καὶ φανατισμό, ἁπλῶς γιὰ νὰ νιώσουν πὼς ἔχουν ἐξουσία.

2. ΟΙ ΓΗΤΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΟΙ ΕΚΒΙΑΣΤΕΣ

Μία ἐπικίνδυνη κατηγορία «Creators». Ἐδῶ συναντᾶμε δύο ὑπο-κατηγορίες: τοὺς «Γλυκούς», ποὺ παίζουν τὸν ρόλο τοῦ μόνιμα αδικημένου, τοῦ ευαίσθητου ποὺ ζητᾶ στήριξη, καὶ τοὺς «Δύσκολους», ποὺ ἀπαιτοῦν, φωνάζουν καὶ απειλοῦν πὼς θὰ φύγουν ἂν δὲν πάρουν δῶρα. Καὶ οἱ δύο εἶναι ἠθοποιοὶ ἑνὸς κακογραμμένου δράματος. Χειραγωγοῦν τὸ συναίσθημα τῆς μοναξιάς τῶν θεατῶν τους, μετατρέποντας τὴν ψηφιακὴ ἐπαφὴ σὲ ψυχολογικὴ ὁμηρία γιὰ νὰ γεμίσουν τὸ πορτοφόλι.

3. ΟΙ ΕΜΠΟΡΟΙ ΤΗΣ ΦΑΝΤΑΣΙΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΑΤΑΙΟΔΟΞΙΑΣ

Αγόρια, κορίτσια, ἀλλὰ καὶ γοητευτικοὶ μεσήλικες, «μικτοὶ τύποι», ποὺ πωλοῦν τὴν εἰκόνα τους. Φαινομενικὰ μπορεῖ νὰ παρουσιάζουν ροῦχα, μόδα ή lifestyle, ἀλλὰ στὴν οὐσία πωλοῦν ἕνα ὄνειρο ερωτικῆς διαθεσιμότητας. Εἶναι ναρκισσιστικὲς προσωπικότητες ποὺ τρέφονται ἀπὸ τὰ σχόλια θαυμασμοῦ. Το «προϊόν» εἶναι οἱ ἴδιοι, καὶ τὸ κοινό τους εἶναι συνήθως ἄνθρωποι στερημένοι που αγοράζουν με δώρα ἕνα βλέμμα ή ἕνα «ευχαριστῶ» ἀπὸ τὸ ψηφιακὸ τους είδωλο.

4. ΟΙ ΕΥΦΥΕΙΣ ΓΕΛΩΤΟΠΟΙΟΙ (ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΗΘΕΛΗΜΕΝΗΣ ΑΝΟΗΣΙΑΣ)

Ίσως ἡ πιὸ τραγικὴ κατηγορία. Άνθρωποι ἔξυπνοι, μορφωμένοι, μὲ δυνατοτητες, ποὺ κατάλαβαν πὼς τὸ Tik Tok ἐπιβραβεύει τὴν γελοιότητα. Έτσι, ἀποφασίζουν συνειδητὰ νὰ γίνουν «σούργελα». Υποδύονται τοὺς χαζούς, τοὺς έξαλλους, τοὺς παράφωνους, διότι ἔτσι ανεβαίνουν τὰ νούμερα. Θυσιάζουν τὴν αξιοπρέπεια καὶ τὴν νοημοσύνη τους στὸ βωμὸ τοῦ αλγορίθμου, ξεπουλώντας τὸν ἑαυτό τους γιὰ εφήμερη δόξα.

5. ΟΙ «ΕΙΔΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ» ΚΑΙ Η ΟΛΙΣΘΗΡΗ ΠΛΑΓΙΑ (ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ, ΜΑΓΕΙΡΕΣ, ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΙ, DJs)

Εδῶ ξεκινᾶμε μὲ καλές προθέσεις. Ορεινοί τύποι, ταξιδιώτες, μάγειρες, άνθρωποι τῆς γυμναστικῆς, ἄνθρωποι τῆς τεχνολογίας, ακόμη καὶ ιερείς ή εκπρόσωποι θρησκευτικῶν οργανώσεων. Πολλοί εἶναι καθαροί επαγγελματίες που δείχνουν το ἔργο τους. Όμως, ἡ παγίδα εἶναι τεράστια. Μόλις γλυκαθούν στὸ εύκολο δώρο, πολλοί ἀπὸ αυτούς σταματούν νὰ εἶναι δημιουργοί και γίνονται επαίτες. Βλέπουμε ανθρώπους της εκκλησίας νὰ ζητούν «λιοντάρια», DJs νὰ παρακαλούν γιὰ δωρεές αντί νὰ παίζουν μουσική. Το μέσο τους διαβρώνει.

6. Η ΑΡΕΝΑ ΤΩΝ ΜΟΝΟΜΑΧΩΝ (MATCHES) ΚΑΙ ΤΟ ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΟ ΕΓΚΛΗΜΑ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ

Το πιὸ σκοτεινό υπόγειο της εφαρμογῆς. Εδῶ στήνονται οἱ περιβόητοι αγώνες. Στὴ συντριπτική τους πλειοψηφία εἶναι «μιλημένοι». Οι δύο αντίπαλοι συνεννοούνται νὰ βριστούν, νὰ προσβάλουν οικογένειες, ιερά και όσια, νὰ δημιουργήσουν εθνικιστικές ή οπαδικές κόντρες, μόνο και μόνο γιὰ νὰ «πορώσουν» το κοινό. Εἶναι ἕνας τζόγος ὅπου οἱ μόνοι κερδισμένοι εἶναι οἱ διοργανωτές. Οι θεατές-δωρητές εἶναι τὰ θύματα που νομίζουν ὅτι μετέχουν σε κάτι σημαντικό, ἐνῶ ἁπλῶς χρηματοδοτούν τὴν παρακμή.

7. ΤΟ ΦΩΣ ΣΤΟ ΣΚΟΤΑΔΙ (ΟΙ ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΝΤΙΣΤΕΚΟΝΤΑΙ)

Ευτυχῶς, ὑπάρχουν καὶ οἱ Φάροι. Μουσικοί που παίζουν γιὰ τὴν ψυχή τους, ζωγράφοι που διδάσκουν, ψυχολόγοι που αναλύουν, δάσκαλοι που μορφώνουν, απλοί άνθρωποι που μοιράζονται μια αλήθεια χωρὶς νὰ ζητιανεύουν. Αυτοί εἶναι το αντίβαρο, ἡ απόδειξη πὼς τὸ μέσο μπορεῖ νὰ εἶναι εργαλείο πολιτισμοῦ καὶ ὄχι μόνο υπόνομος.

Η ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΥΜΗΓΟΡΙΑ: Η ΚΑΤΑΡΑ ΤΟΥ ΕΥΚΟΛΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ

Αγαπητέ μου, τὸ συμπέρασμα εἶναι βαρύ. Το Tik Tok εἶναι ἕνας καθρέφτης που δείχνει ὄχι ποιοι εἴμαστε, ἀλλὰ ποιοι φοβόμαστε νὰ γίνουμε. Η μεγαλύτερη παγίδα εἶναι τὸ «Εύκολο Χρήμα».

Το χρήμα που βγαίνει ἀπὸ τὴν επαιτεία, το ξεκατίνιασμα καὶ τοὺς στημένους αγώνες, λειτουργεί σὰν δηλητήριο. Μετατρέπει τὸν άνθρωπο σε «κάθαρμα» γιατὶ τοῦ αφαιρεί τὴν ικανότητα τοῦ μόχθου. Τον κάνει αλαζόνα, τεμπέλη και ανταγωνιστικό με τον χειρότερο τρόπο.

Και ὅταν ὁ κύκλος κλείσει –γιατὶ στὰ Social Media όλα εἶναι κύκλος και μόδα– αυτοί οἱ άνθρωποι θα μείνουν μετέωροι. Όταν τα φῶτα σβήσουν και τα δῶρα σταματήσουν, δὲν θα έχουν μάθει καμία τέχνη, δὲν θα έχουν χτίσει καμία πραγματική σχέση, παρά μόνο θα έχουν συνηθίσει σε ἕνα επίπεδο ζωῆς που δὲν θα μπορούν πιὰ νὰ συντηρήσουν. Τότε έρχεται ἡ πραγματική πτώση, ἡ ψυχολογική κατάρρευση και το απόλυτο κενό.

Γι’ αὐτὸ ἡ προτροπή μας εἶναι μία και απόλυτη: Μπείτε γιὰ νὰ δημιουργήσετε, νὰ γελάσετε, νὰ μάθετε. Μείνετε μακριά ἀπὸ τα «Matches», μακριά ἀπὸ τὴν τοξικότητα και το εύκολο κέρδος. Κρατήστε τὴν ψυχή σας καθαρή, γιατὶ αὐτὴ εἶναι το μόνο που θα σᾶς μείνει όταν κλείσει ἡ οθόνη.