Φοίβος Πιομπίνος

02/1/2018 | Category: Φοίβος Πιομπίνος

Ποιος ήταν ο Παχώμιος Ρουσάνος;

Ο έλληνας μοναχός και λόγιος του 16ου αιώνα Παχώμιος Ρουσάνος, ο επικαλούμενος Ρακένδυτος,  γεννήθηκε το 1509 στη Ζάκυνθο, όπου και εκάρη μοναχός στη Μονή του Αγίου Γεωργίου των Κρημνών. Περιηγήθηκε πολλά μέρη της ηπειρωτικής Ελλάδας (΄Ηπειρο, Θεσσαλία και Μακεδονία), τα νησιά του Αιγαίου πελάγους Λέσβο και Χίο, όπου συνέστησε τα πρώτα μετά την ΄Αλωση σχολεία και γι’ αυτό θεωρείται ο πρώτος διδάσκαλος και θεμελιωτής της πνευματικής τους κίνησης και παιδείας, καθώς και τη Σμύρνη. Εξάλλου  επισκέφθηκε και το ΄Αγιον ΄Ορος, όπου αντέγραψε πλείστα σωζόμενα χειρόγραφα και συνέγραψε Ακολουθίες διαφόρων αγίων. Πηγαίνοντας για προσκύνημα στους Αγίους Τόπους    διέτρεξε  το πλείστον μέρος της ελληνικής Ανατολής, με μακρούς σταθμούς σε διάφορες πόλεις, όπου δίδασκε τα ελληνικά γράμματα.  Στη συνέχεια μετέβη στη Βενετία και σε άλλες ίσως πόλεις τις Ιταλίας, εστίες τον καιρό εκείνο των ελληνικών γραμμάτων, όπου συσχετίστηκε με πολλούς ορθόδοξους αρχιερείς, ιερείς, μοναχούς και προύχοντες. ΄Εζησε βίο λιτό, φτωχικό, και υπήρξε θερμός ζηλωτής της Ορθοδοξίας, γόνιμος και φιλόπονος συγγραφέας, ικανότατος χρήστης της ελληνικής γλώσσας και δάσκαλος της ελληνικής γραμματικής. Με τη μελέτη και επιμέλειά του αναδείχθηκε κυρίως σε έναν από τους πλέον μορφωμένους έλληνες λογίους των τότε χρόνων. Απεβίωσε το 1553 στη Μονή των Κρημνών της Ζακύνθου, όπου φυλάχτηκαν τα πολυάριθμα χειρόγραφά  του και βιβλία του επί πολύν χρόνο ώσπου αφαιρέθηκαν από τον ενετό ναύαρχο Νάνι (Nani) και μεταφέρθηκαν στη Βενετία. Στον Παχώμιο Ρουσάνο ανήκει η πρωτοβουλία της συγκριτικής εξέτασης των κατά τόπους ιδιωμάτων της καθομιλούμενης γλώσσας, την οποία ανέπτυξε αργότερα και ο Αδαμάντιος Κοραής (1748-1833). Ο Παχώμιος μπορεί να θεωρηθεί και ως πρόδρομος των κατά του δημοτικιστικού κινήματος αντιταχθέντων βραδύτερα λογίων. Οι λαογραφικές πληροφορίες του είναι διαφωτιστικές. Θεολόγος εξαιρετικής δεινότητας και μόρφωσης, αγιογράφος και γραμματικός άριστης κατάρτισης, συνέγραψε «Προθεωρίαν εἰς τὴν γραμματικǹν» και «Γραμματικὰς λύσεις». Πλήν διαφόρων άλλων Ακολουθιών, συνέταξε και «Μαρτύριον τῶν ἐν Στροφάσιν   ὑπὸ τῶν πειρατῶν τοῦ Χαϊρεδὶν Βαρβαρόσσα φονευθέντων τὸ 1538 μοναχῶν μετὰ συντόμου ἱστορικοῦ  ὑπομνήματος».

 

Φοίβος Ι. Πιομπίνος    piombinos.com