Foivos

Σύνηθες φαινόμενο είναι να συγχέονται, πιθανότατα λόγω ομοηχίας, τα ρήματα εγκύπτω και ενσκήπτω, μολονότι δεν έχουν μεταξύ τους καμία ετυμολογική ή σημασιολογική συγγένεια. Το ρήμα εγκύπτω (< εν+κύπτω) σημαίνει: 1. σκύβω και εξετάζω με προσοχή κάτι (αντικείμενο, γεγονός, κατάσταση, ζήτημα, υπόθεση κ.λπ.), προσηλώνω το ενδιαφέρον μου σε κάτι (π.χ. ο αρμόδιος υπουργός εγκύπτει στα πρόσφατα φαινόμενα φυλετικής βίας) 2. καταγίνομαι συστηματικά και με ζήλο με κάτι (π.χ. ο αδελφός μου […]

Προκειμένου για οποιοδήποτε οίκημα (κατοικία, γραφείο, κατάστημα κ.λπ.) το ρήμα νοικιάζω ή ενοικιάζω είναι αμφίσημο, αφού σημαίνει τόσο την ενέργεια του ιδιοκτήτη που εισπράττει ενοίκιο για την παραχώρηση της χρήσης ενός χώρου (π.χ. το καλοκαίρι νοικιάζω το πατρικό μου στο νησί σε μια οικογένεια Μιλανέζων), όσο και την ενέργεια του ενοικιαστή, που πληρώνει το ενοίκιο για τη χρήση ενός χώρου (π.χ. στις διακοπές μου στη Ζάκυνθο νοίκιασα αυτοκίνητο για τις […]

Αυτό τον καιρό προβάλλεται στους κινηματογράφους η ταινία «Hannah Arendt» της γερμανίδας ενδιαφέρουσας σκηνοθέτιδας Μαργκαρέτε φον Τρόττα. ‘ Οπως εμφαίνεται από τον τίτλο, η εν λόγω ταινία αναφέρεται στη γερμανοεβραϊκής καταγωγής, αλλά πολιτογραφημένη αμερικανίδα, φιλόσοφο Χάννα ΄Αρεντ (1906-1975). Μεταξύ των βιβλίων που έχει γράψει ας αναφερθούν δύο: Οι ρίζες του ολοκληρωτισμού (1951), στο οποίο αναλύει την ανάπτυξη του αντισημιτισμού και του ιμπεριαλισμού στο πλαίσιο του εθνικού κράτους, επισημαίνοντας τη σύγκλιση […]

Η λέξη εξάρτηση παράγεται από το ρήμα εξαρτώ και σημαίνει: 1. τη σχέση κατά την οποία κάποιος/κάτι βρίσκεται υπό τον έλεγχο, την κυριαρχία άλλου και δεν μπορεί να δράσει ή να υπάρξει αυτόνομα (π.χ. η εξάρτησή της από τον άντρα της την κατέστησε άβουλο όργανό του / η εξάρτησή του από τη μητέρα του δεν τού επέτρεψε ν’ ανοίξει τα φτερά ώστε να αυτονομηθεί) 2. τη σχέση υποταγής (π.χ. πάντοτε […]

Η λέξη εγχείρηση είναι αρχαία (πβ. Γαληνού, Ανατομικαί εγχειρήσεις), δηλώνει τη χειρουργική επέμβαση καί γράφεται με –η-, γιατί παράγεται από το αρχαίο ρήμα εγχειρώ,   (αρχική σημασία= θέτω την χείρα), δηλαδή χειρουργώ. Από το ρήμα εγχειρώ, εκτός από τη λέξη εγχείρηση, έχουμε τις λέξεις εγχειρητικός, μετεγχειρητικός και εγχείρημα (=επέμβαση, προσπάθεια). Η λέξη εγχείριση είναι παράγωγο του αρχαίου ρήματος εγχειρίζω  και σημαίνει «την πράξη  του να δίνεις κάτι στα χέρια κάποιου ή […]

Ως γνωστόν, τα θηλυκά επώνυμα σχηματίζονται από τη γενική ενικού του αντίστοιχου ανδρικού επωνύμου. Ως γνωστόν επίσης, τα ανδρικά επώνυμα, όπως άλλωστε όλα τα επίθετα, είναι κλιτά μέρη του λόγου. Μόνο τα θηλυκά επώνυμα δεν κλίνονται, αφού παραμένουν πάντοτε στη γενική. ΄Ετσι, λέμε π.χ. η Αλέκα Μαβίλη, της Αλέκας Μαβίλη, την Αλέκα Μαβίλη. Τελευταία ωστόσο έχει προκύψει, δεν ξέρω πόθεν, και τείνει να καθιερωθεί η συνήθεια κάποια ανδρικά επώνυμα που […]