Φοίβος Πιομπίνος

Γλωσσικά τινα (ΡΠΕ’): αποπομπαίος ή αποδιοπομπαίος;

today9 Μαρτίου, 2015

Background
share close

Επειδή κάποιοι αναγνώστες της ιστοσελίδας μας απόρησαν με τη  φράση αποπομπαίος τράγος, που χρησιμοποίησα σε προηγούμενο κείμενό μου, και θεώρησαν  καλό να με διορθώσουν, αισθάνομαι την υποχρέωση να εξηγήσω τι είναι το ορθό. Η εν λόγω φράση, τόσο ως περιεχόμενο όσο και ως γλωσσική διατύπωση, είναι προϊόν ανάμειξης δύο διαφορετικών παραδόσεων και δύο διαφορετικών λεκτικών δηλώσεων: του αρχαίου ελληνικού ρήματος αποδιοπομπούμαι που  σημαίνει «αποτρέπω κακά, εξορκίζω» (μαρτυρείται ήδη στον πλατωνικό Κρατύλο)  και του αποπομπαίος τράγος της Παλαιάς Διαθήκης, που λόγω του αρχαίου ρήματος έγινε αποδιοπομπαίος. Όμως το επίθετο  αυτό αποτελεί νεολογισμό, που μαρτυρείται  μόλις από τη δεκαετία του 1880. Από πλευράς περιεχομένου, και οι δύο ως άνω παραδόσεις στηρίζονται στην έννοια του «εξιλαστήριου θύματος» και της «κάθαρσης». Ο αποπομπαίος τράγος είναι εκείνος στον οποίο  έπεφτε ο κλήρος κάθε επτά χρόνια να αφεθεί ελεύθερος στην έρημο από τον Εβραίο αρχιερέα, μεταφέροντας πάνω του το βάρος των αμαρτιών ολόκληρου του λαού (Π.Δ. Λευϊτικόν 16, 8-10).

 

Φοίβος Ι. Πιομπίνος   piombinos.com

Συντάκτης: New Generation Radio

Rate it

Προηγούμενο άρθρο

Διασκέδαση

«Σαν ψέμα», στο Θέατρο 104

Ένα σύγχρονο έργο του Γιάννη Τσούκα. Ερμηνεύει η Καλή Δάβρη. Από 1 Μαρτίου, κάθε Κυριακή στις 19:30 στο Θέατρο 104. Μαρίνα Κωστάκη Μια γυναίκα χωρισμένη… Το τελευταίο βράδυ στο σπίτι όπου όλα κάτι έχουν να πουν... Έρωτες, πάθη, λάθη και αμαρτίες... Λίγες ώρες πριν μετακομίσει από το σπίτι που έχει ζήσει ως εργένισσα, αλλά και ως παντρεμένη... Όλα μες το κεφάλι της γυρίζουν και η αλήθεια με το ψέμα συγχέονται. Η πραγματικότητα με […]

today9 Μαρτίου, 2015

Σχολιάστε το άρθρο (0)

Αφήστε το σχόλιό σας

Το email σας δεν θα δημοσιευθεί. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *


[wpens_easy_newsletter firstname="no" lastname="no" button_text="Εγγραφή"]

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

0%