Φοίβος Πιομπίνος

04/8/2016 | Category: Φοίβος Πιομπίνος

Γλωσσικά τινα (ΣΖ’): τα ρήματα «καταφέρω» και «καταφέρνω»

Ενώ το αρχαίο ρήμα φέρω έγινε στη Νεοελληνική φέρνω διατηρώντας την ίδια σημασία, με την προσθήκη της πρόθεσης «κατά» το ρήμα καταφέρω έχει άλλη έννοια από το νεοελληνικό ρήμα καταφέρνω.

Το λόγιας προέλευσης ρήμα καταφέρω χρησιμοποιείται για χτυπήματα και σημαίνει «χτυπώ με δύναμη, πλήττω»: π.χ. ο διαρρήκτης του κατέφερε ένα χτύπημα με λοστό στο κρανίο και τον σκότωσε.

Το ρήμα καταφέρνω σημαίνει «πετυχαίνω το στόχο, το σκοπό μου»: π.χ. πάντοτε τα καταφέρνει να περνάει απαρατήρητος / τα κατάφερε να υποστηρίξει ικανοποιητικά τη διδακτορική διατριβή του».

Η σημασιολογική διαφορά τους στο θέμα του ενεστώτα δηλώνεται με την παρουσία-απουσία του νι (καταφέρω αλλά καταφέρνω) και στο θέμα του αορίστου με την παρουσία-απουσία της εσωτερικής αύξησης (-ε-): π.χ. ο ληστής τού κατέφερε αλλεπάλληλες μαχαιριές στη θωρακική περιοχή / τα κατάφερε να τον προσλάβουν σε κάποια διοικητική υπηρεσία του Δήμου).

 

Φοίβος Ι. Πιομπίνος   piombinos.com