Φοίβος Πιομπίνος

Γλωσσικά τινα (ΤΙΘ΄): η δοτική ηθική

today19 Ιουνίου, 2020

Background
share close

      Πάντοτε με συγκινούσε η τρυφερότητα εκφράσεων στην Ελληνική όπως π.χ. «πρόσεξε μη μού κρυώσεις», «κοίταζε μπροστά σου να μη μού πέσεις», «φρόντισε να μη μού βραχείς», «μη μού στενοχωριέσαι, ψυχή μου», «μη μού λυπάσαι, καλό μου παιδί», «να μού φιλήσεις τα παιδιά»  που εκφράζουν την έγνοια και την αγάπη κάποιου ανθρώπου για κάποιο άλλο αγαπημένο του πρόσωπο. Καθ΄όσον είμαι σε θέση να γνωρίζω, πρόκειται για έναν λεκτικό τρόπο που δύσκολα μεταφράζεται σε άλλη γλώσσα και  αναφέρεται στο συντακτικό της αρχαιοελληνικής ως δοτική ηθική με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη φράση: «Ως καλός μοι ο πάππος!» (=τι ωραίος που μού είναι ο παππούς).  Ο τρόπος αυτός φανέρωνε το πρόσωπο που συμμετείχε σε ό,τι εξέφραζε  το ρήμα (δοτική της συμπάθειας), που χαιρόταν ή λυπόταν για κάτι, δηλαδή προς απαρέσκεια ή δυσαρέσκεια, χαρά ή λύπη εκείνου στον οποίο συνέβαινε  αυτό που δήλωνε η πρόταση (δοτική ηθική), το πρόσωπο που ωφελείτο ή βλαπτόταν (δοτική χαριστική ή αντιχαριστική). Και ενώ στην Αρχαιοελληνική χρησιμοποιείται κανονικά η δοτική της προσωπικής αντωνυμίας πρώτου ή δευτέρου προσώπου, στη Νεοελληνική χρησιμοποιείται η αιτιατική. Ο τρόπος αυτός απαντάται και στη λατινική γλώσσα. Όμως  και στη γαλλική γλώσσα μού έρχεται πρόχειρα η πρόταση: «Prends-moi la bonne partie» και στη γερμανική οι προτάσεις: «Küss mir die Kinder» (=φίλησέ μου τα παιδιά) και «Werde mir nur nicht krank» (=κοίτα μη μού κρυώσεις), μόνο  που η δεύτερη πρόταση έχει περισσότερο απειλητική χροιά. Τέτοιες τρυφερές προτάσεις όπως οι ελληνικές είναι ωστόσο σπανιότατες στις προαναφερθείσες γλώσσες.

       Φοίβος Ι. Πιομπίνος    piombinos.com

Συντάκτης: New Generation Radio

Rate it

Προηγούμενο άρθρο

Μουσική

EXIT Festival: Αμελί Λενς, Μπλακ Κόφι, Νίνα Κράβιτς, τον Αύγουστο στη Σερβία

Το EXIT Festival αναβλήθηκε, ωστόσο τώρα ανακοινώθηκε ότι θα διεξαχθεί στις 13-16 Αυγούστου. Το Μουσικό Φεστιβάλ στο Φρούριο Πετροβαραντίν, στο Νόβισαντ της Σερβίας, που φέτος γιορτάζει τα 20 χρόνια του, είναι μία από τις ελάχιστες διοργανώσεις στην Ευρώπη που παίρνει το «πράσινο φως», καθώς η κρίση υγείας διαταράσσει όλες τις live εκδηλώσεις. Περισσότεροι από 30 καλλιτέχνες ανακοινώθηκαν για το EXIT 2020, μεταξύ άλλων οι Αμελί Λενς (Amelie Lens), Μπλακ Κόφι […]

today19 Ιουνίου, 2020

Σχολιάστε το άρθρο (0)

Αφήστε το σχόλιό σας

Το email σας δεν θα δημοσιευθεί. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *


[wpens_easy_newsletter firstname="no" lastname="no" button_text="Εγγραφή"]

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

0%