Κείμενα

Γλωσσικά τινα (ΝΓ’): η χρήση των αρνητικων μορίων «δεν» και «μη»

today1 Αυγούστου, 2013

Background
share close

Στη χρήση του αρνητικού μορίου δεν ακολουθούμε συνήθως δύο τύπους: 1) δεν μπροστά από λέξεις που αρχίζουν από φωνήεν ή από άηχο / στιγμιαίο σύμφωνο (κ, π, τ) ή από άηχο προστριβές σύμφωνο  (τσ) ή από τα συμφωνικά συμπλέγματα ξ (=κς) και ψ (=πς) ή από τα ηχηρά κλειστά γκ, μπ, ντ: δεν έρχεται, δεν ορίζω, δεν κάνουμε, δεν πηγαίνει, δεν τη θέλει, δεν τσιμπάει, δεν ξέρουμε, δεν ψεύδεται, δεν γκρινιάζει, δεν μπορώ, δεν ντρέπεσαι, 2) δε σε όλες τις άλλες περιπτώσεις: δε βλέπει, δε γελάς, δε θα έρθει, δε φεύγω, δε χρειάζεται. ΄Ομως από όλο και περισσότερους χρήστες ακολουθείται η τάση να διατηρείται, τουλάχιστον στον γραπτό, δοκιμιακό λόγο, το -ν του δεν σε όλες ανεξαιρέτως τις περιπτώσεις, ασχέτως δηλαδή του τι σύμφωνο ακολουθεί. ΄Ετσι αυτό ξεχωρίζει από τον σύνδεσμο δε: δεν βλάπτει δε να υποστηρίζει κανείς ότι…
Το αρνητικό μόριο μη δεν παίρνει ποτέ το –ν στην αρχαία ελληνική και στην καθαρεύουσα: μη μου άπτου, μη θελήσεις να φύγεις, μη φεύγεις, μη γυρεύετε πολλά, κακό να μη σ’ εύρει. Στη νεοελληνική γίνεται μην πριν από φωνήεν ή από τα σύμφωνα κ, π, τ, ξ και ψ. Επίσης λαϊκότερα χρησιμοποιούμε το μην για να εισαγάγουμε ευθεία ερώτηση, οπότε φανερώνει απορία, ενδοιασμό ή και προσδοκία του υποκειμένου: μην είδες την Ελένη; / μην τυχόν βαρέθηκες και θέλεις να φύγουμε; Το μη χρησιμοποιείται επίσης με ονομαστικούς τύπους, αντιστρέφοντας την έννοια της λέξης με την οποία συνεκφέρεται, δηλώνοντας την άρνησή της: μη ανανέωση της άδειας κυκλοφορίας, Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, μη έμπειρος ηλεκτρολόγος, μη ευσυνείδητος γιος, μη χορτοφάγος, μη καλότροπος άνθρωπος, μη κακόφημη συνοικία, μη βελτίωση της κατάστασης.

Φοίβος Ι. Πιομπίνος

Συντάκτης: Φοίβος Πιομπίνος

Rate it

Προηγούμενο άρθρο

Κείμενα

Μυρίσαι το άριστον

 Κατοίκησα μια χώρα πού 'βγαινε από την άλλη, την πραγματική, όπως τ' όνειρο από τα γεγονότα της ζωής μου. Την είπα κι αυτήν Ελλάδα και τη χάραξα πάνω στο χαρτί για να τηνε βλέπω. Τόσο λίγη έμοιαζε: τόσο άπιαστη! Ελύτης

today1 Αυγούστου, 2013

Σχολιάστε το άρθρο (0)

Αφήστε το σχόλιό σας

Το email σας δεν θα δημοσιευθεί. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *


[wpens_easy_newsletter firstname="no" lastname="no" button_text="Εγγραφή"]

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

0%