Γλωσσικά τινα (ΡΝΔ’): το πρόσφυμα

Ως πρόσφυμα χαρακτηρίζεται στην παραδοσιακή μορφολογική ανάλυση της γλώσσας κάθε στοιχείο που προστίθεται στη ρίζα μιας λέξης. Επομένως, ανάλογα με τη θέση του προστιθέμενου στοιχείου με τη ρίζα της λέξης, χαρακτηρίζεται ειδικότερα ως:

      πρόθημα όταν τοποθετείται πριν από τη ρίζα λέξεως, π.χ. ανα-λαμβάνω, ξε-φεύγω, περι-γράφω, ευ-νόητος, δυσ-νόητος κ.ά.

     ένθημα όταν τίθεται εντός της ρίζας λέξεως, π.χ. το –μ- στο αναλα-μ-βάνω και

    επίθημα όταν τίθεται μετά τη ρίζα, π.χ. αναλαμβ-αν-ω, μητερ-ούλα.

Προσοχή!

Το πρόθημα δεν πρέπει να συγχέεται με το πρόθεμα, το οποίο δηλώνει  1) το φωνήεν (προκειμένου για τη Νέα Ελληνική συνήθως το α-, που τίθεται στην αρχή λέξεων οι οποίες αρχίζουν από σύμφωνο, χωρίς να επιφέρει αλλαγές στη σημασία τους, π.χ. α-μάχη, α-βδέλλα κ.ά. 2) τον κωδικό αριθμό που τίθεται μπροστά από τηλεφωνικό αριθμό ένδειξη της περιοχής στην οποία ανήκει ο αριθμός που καλεί κάποιος, π.χ. το 210 είναι το πρόθεμα της Αθήνας, το 2310 της Θεσσαλονίκης κ.λπ.

Το ένθημα δεν πρέπει να συγχέεται με το ένθεμα, το οποίο δηλώνει 1) αντικείμενο που τοποθετείται μέσα σε άλλο αντικείμενο 2) το εμβόλιο δέντρων, το μπόλι 3) το κομμάτι ξύλου που αντικαθιστά φθαρμένο τμήμα άλλου ξύλου ή το επιμηκύνει ΣΥΝ. μάτισμα.

Το επίθημα δεν πρέπει να συγχέεται με το επίθεμα, το οποίο δηλώνει 1) οτιδήποτε χρησιμοποιείται ως κάλυμμα (αντικειμένου ή επιφάνειας) ΣΥΝ. σκέπασμα, επικάλυμμα 2) (ειδικότ.) το ύφασμα ή τη γάζα που τοποθετείται πάνω σε τραυματισμένο σημείο του σώματος ΣΥΝ. έμπλαστρο, κομπρέσα.

Φοίβος Ι. Πιομπίνος   piombinos blogspot.com