Νευροβιολογική προσέγγιση της ντροπής

Γιατί πονάμε κάποιες φορές όταν κάποιος μας αγαπά και ντρεπόμαστε να το απολαύσουμε! Η ντροπή δεν είναι απλώς αίσθημα. Είναι σωματική εμπειρία –ένας νευροβιολογικός συναγερμός.

Όταν κάποιος μας αγαπά και εμείς μέσα μας νιώθουμε “λίγοι” ή “ανάξιοι”, ενεργοποιούνται περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με:

• την αυτοπαρατήρηση (prefrontal cortex),

• τον κοινωνικό πόνο (anterior cingulate cortex),

• και κυρίως, με τον φόβο κοινωνικής απόρριψης (amygdala).

Το σώμα τότε:

• αναστέλλει την ορμονική χαρά (όπως η ντοπαμίνη και η οξυτοκίνη),

• εκκρίνει κορτιζόλη,

• και οδηγείται σε άμυνα: πάγωμα, θυμός ή σιωπή.

Είναι σαν να λέει το σύστημα:

“Δεν μπορώ να δεχτώ αυτή την τόση αγάπη. Θα εκτεθώ. Θα πονέσω.”

Η ντροπή κάνει το σώμα να θέλει να εξαφανιστεί, ακόμα κι αν το μόνο που του προσφέρεται είναι μια αγκαλιά.

Πώς μπορεί να αλλάξει αυτό:

• Η επαναλαμβανόμενη καλοσύνη από τον άλλον απενεργοποιεί σταδιακά τα κυκλώματα του φόβου.

• Η αγάπη επαναπρογραμματίζει τον εγκέφαλο όταν προσφέρεται χωρίς πίεση.

• Και σιγά-σιγά, το σώμα αρχίζει να νιώθει: “Ίσως να μπορώ κι εγώ και να μην φοβάμαι να αγαπηθώ.”