Κείμενα

Γλωσσικά (ΠΓ’): η χρήση των επιθέτων «ψηλός», «κοντός» και «χαμηλός»

today2 Αυγούστου, 2013

Background
share close

Το επίθετο ψηλ-ός, -ή, -ό χρησιμοποιείται τόσο για ανθρώπους όσο και για πράγματα (π.χ. ψηλός άντρας, ψηλή γυναίκα, ψηλό παιδί, ψηλός φράχτης, ψηλό βουνό, ψηλό δέντρο, ψηλό ταβάνι, ψηλά τακούνια κ.λπ.). Ωστόσο το αντώνυμό του κοντ-ός, -ή, -ό χρησιμοποιείται κυρίως για πρόσωπα, ενώ το αντώνυμό του χαμηλ-ός, -ή, -ό χρησιμοποιείται κυρίως για πράγματα. ΄Ετσι, στα παραπάνω παραδείγματα δεν γίνεται να κάνουμε λόγο για χαμηλό άντρα, χαμηλή γυναίκα ή χαμηλό παιδί, αλλά για κοντό άντρα, κοντή γυναίκα ή κοντό παιδί, αφού πρόκειται για πρόσωπα. Επίσης, δεν είναι ορθό να κάνουμε λόγο για κοντό φράχτη, κοντό βουνό, κοντό δέντρο, κοντό ταβάνι ή κοντά τακούνια, αλλά για χαμηλό φράχτη, χαμηλό βουνό, χαμηλό δέντρο, χαμηλό ταβάνι ή χαμηλά τακούνια, αφού πρόκειται για πράγματα. Και στα σύνθετα επίθετα κάνουμε επίσης λόγο για ψηλοτάκουνες και χαμηλοτάκουνες (όχι όμως κοντοτάκουνες) γόβες, για ψηλοτάβανο και χαμηλοτάβανο (όχι κοντοτάβανο) δωμάτιο ή για υψηλόσωμο και κοντόσωμο (όχι χαμηλόσωμο) άντρα. Στην περίπτωση ωστόσο των πραγμάτων υπάρχουν, ως είναι φυσικό, και κάποιες εξαιρέσεις, όπως λ.χ. κοντός πάσσαλος, κοντή φούστα, κοντή πιτζάμα, κοντό μαλλί, κοντό μανίκι, κοντό παντελόνι, κοντό φουστάνι, κοντός ψαλμός, κοντή γιορτή. Σε αυτές όμως τις περιπτώσεις το επίθετο κοντός δεν είναι αντίθετο του επιθέτου ψηλός αλλά του επιθέτου μακρύς (π.χ. μακριά φούστα, μακριά πιτζάμα, μακρύ μαλλί, μακρύ μανίκι, μακρύ παντελόνι, μακρύ φουστάνι, μακρύς ψαλμός).

Φοίβος Ι. Πιομπίνος  piombinos.blogspot.gr

Συντάκτης: Φοίβος Πιομπίνος

Rate it

Προηγούμενο άρθρο

Κείμενα

Oρθογραφικά (Ζ’): τα λήγοντα σε –ιος ή –ειος ανθρωπωνύμια και τοπωνύμια

Με την κατάληξη –ιος γράφονται: 1. Όλα τα βαπτιστικά ονόματα (ανθρωπωνύμια) όπως π.χ. Αντώνιος, Γεώργιος, Δημήτριος, Ελευθέριος, Ευγένιος, Ευσέβιος, Ευστάθιος, Ευστράτιος, Ευτύχιος, Ονούφριος, Φανούριος κ.ά. Εξαιρούνται και γράφονται με –ειος τα Βασίλειος και Δαρείος. 2. Όλα τα τοπωνυμικά επίθετα όπως π.χ. Ζακύνθ-ιος (Ζάκυνθος), Θάσ-ιος (Θάσος), ΄Ιμβρ-ιος (΄Ιμβρος), Καλύμν-ιος (Κάλυμνος), Κορίνθ-ιος (Κόρινθος), Κύθν-ιος (Κύθνος), Λέρ-ιος (Λέρος), Λέσβ-ιος (Λέσβος), Μετσόβ-ιος (Μέτσοβο), Νάξ-ιος (Νάξος), Νισύρ-ιος (Νίσυρος), Ολύμπ-ιος (΄Ολυμπος), Πάρ-ιος (Πάρος), Ρόδ-ιος (Ρόδος), Σάμ-ιος […]

today2 Αυγούστου, 2013

Σχολιάστε το άρθρο (0)

Αφήστε το σχόλιό σας

Το email σας δεν θα δημοσιευθεί. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *


[wpens_easy_newsletter firstname="no" lastname="no" button_text="Εγγραφή"]

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

0%