Κείμενα

Γλωσσικά τινα (ΡΕ’): οι λεγόμενες «διπλόκλιτες» ή «διπλοσχημάτιστες» ή «ετερόκλιτες» λέξεις

today2 Αυγούστου, 2013

Background
share close

Στη γλωσσολογία, διπλόκλιτες ή διπλοσχημάτιστες ή ετερόκλητες λέξεις καλούνται τα αρσενικού γένους στον ενικό αριθμό ουσιαστικά, τα οποία στον πληθυντικό αριθμό αλλάζουν γένος και επομένως ακολουθούν άλλη κλίση. Τέτοια ουσιαστικά είναι λόγου χάριν: ο πλούτος – τα πλούτη (ενικός «το πλούτος» δεν υπάρχει), ο βράχος – οι βράχοι αλλά και τα βράχια (ενικός «το βράχι» δεν υπάρχει), ο λόγος – οι λόγοι / τα λόγια, ο χρόνος – οι χρόνοι / τα χρόνια, ο ουρανός – οι ουρανοί / τα ουράνια, ο φάκελος – οι φάκελοι / τα φάκελα, ο/η βάτος – οι βάτοι / τα βάτα, ο αδελφός – οι αδελφοί / τα αδέλφια, ο ξάδελφος – οι ξάδελφοι / τα ξαδέλφια κ. ά. Σημειωτέον ότι αυτών των ουσιαστικών δεν απαντά κανονικώς ενικός σε ουδέτερο γένος.
Κατ’ εξαίρεσιν μπορεί σπανιότερα στον προφορικό λόγο ή στη λογοτεχνία να σχηματιστεί και τύπος ουδέτερου γένους στον ενικό : το φάκελο, το αδέλφι, το ξαδέλφι. Εξάλλου σε κάποια από τα ως άνω ουσιαστικά μπορεί κανείς διακρίνει και σημασιακή διαφορά μεταξύ αρσενικού πληθυντικού και ουδέτερου πληθυντικού: ο χρόνος – οι χρόνοι (του ρήματος) / τα χρόνια (της ζωής), ο λόγος – οι λόγοι (που εκφωνήθηκαν ή οι αιτίες) / τα λόγια (οι λέξεις), ο φάκελος – οι φάκελοι (των φρονημάτων) / τα φάκελα (των επιστολών). Η διαφορά αυτή δεν είναι ωστόσο τόσο απόλυτη (π.χ. μπορεί να λεχθεί: χρησιμοποίησε μεγάλου σχήματος φακέλους για την αποστολή των βιβλίων).

 

Φοίβος Ι. Πιομπίνος  piombinos.blogspot.gr

Συντάκτης: Φοίβος Πιομπίνος

Rate it

Προηγούμενο άρθρο

Φοίβος Πιομπίνος

Γλωσσικά τινα (ΡΔ’): η σημασία των λέξεων «διάλεκτος», «ιδίωμα» και «ιδιόλεκτος»

Κάθε εθνική γλώσσα υπόκειται σε ευρεία διαφοροποίηση: 1)ατομική ή υφολογική (κάθε ομιλητής μιας γλώσσας διαφορετικά χρησιμοποιεί τη γλώσσα) 2)κοινωνική (οι ομιλητές συχνά διαφοροποιούνται κατά ηλικιακές, κοινωνικές, επαγγελματικές, ιδεολογικές, συντεχνιακές κ.ά. ομάδες) και 3)γεωγραφική (οι ομιλητές διαφοροποιούνται κατά περιοχές της χώρας) Με τον όρο διάλεκτος οι γλωσσολόγοι χαρακτηρίζουν τη γεωγραφική διαφοροποίηση ευρύτερων περιοχών μιας χώρας, ιδίως αυτή που εμφανίζει έντονες αποκλίσεις από την κοινή γλώσσα σε όλα τα επίπεδα: προφορά, γραμματικοσυντακτική […]

today2 Αυγούστου, 2013

Σχολιάστε το άρθρο (0)

Αφήστε το σχόλιό σας

Το email σας δεν θα δημοσιευθεί. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *


[wpens_easy_newsletter firstname="no" lastname="no" button_text="Εγγραφή"]

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

0%