Φοίβος Πιομπίνος

Οι λέξεις αρουραίος και ποντικός είναι επιθετικοί προσδιορισμοί της λέξης μυς, οι οποίοι λειτουργούν σήμερα ως ουσιαστικά και έχουν πλήρως υποκαταστήσει την αρχαία λέξη στη Νεοελληνική. Το μεν επίθετο αρουραίος παράγεται από τη λέξη άρουρα «γη, αγρός» και η κύρια σημασία του είναι «αγροτικός», ενώ το επίθετο ποντικός ετυμολογείται από τη λέξη πόντος «θάλασσα» (πβ. Εύξεινος Πόντος), σημαίνοντας έτσι τον θαλάσσιο μύ, δηλαδή τον μύ των πλοίων (π.χ. όταν οι […]

Συχνά πυκνά παρατηρείται -στον προφορικό κυρίως αλλά και στον γραπτό λόγο- η εσφαλμένη κλήση των λέξεων μυς και ιχθύς στον πληθυντικό αριθμό. Όταν οι περισσότεροι συμπατριώτες μας αναφέρονται στον ανατομικό μυ στον πληθυντικό, μιλάνε για μύς. Όμως αυτή είναι η ονομαστική του ενικού αριθμού της εν λόγω λέξης, η οποία κλίνεται βέβαια όπως άλλωστε όλα τα ουσιαστικά της Ελληνικής και επομένως δεν μπορεί να κρατάει τον ίδιο τύπο και στον […]

Ο Θεός δημιουργεί εκ του μηδενός την ΄Υλη και παρεπομένως τις φυσικές μορφές, που πληρούν τη Δημιουργία Του, ενώ ο άνθρωπος το μόνο που είναι σε θέση να κάνει είναι να ανασυνθέτει, να αναπλάθει την υπάρχουσα ύλη, να δίνει νέα εμφάνιση στις υπάρχουσες φυσικές μορφές του Κόσμου της ΄Υλης, μεταπλάθοντές τες, να μεταποιεί τα υφιστάμενα πρωταρχικά μορφικά στοιχεία, τα οποία αντλεί από την υλική Δημιουργία και να φτιάχνει με αυτόν […]

Η φράση κατ’ αρχήν/καταρχήν αντιστοιχεί στο λατινικό in principio (αγγλ. in principle, γαλλ. en principe) και σημαίνει «ως θέμα αρχής», «για λόγους αρχής» [π.χ. Κατ’ αρχήν διαφωνώ με την ακολουθητέα διαδικασία / Κατ’ αρχήν συμφώνησε με την άποψή μου, διατηρώντας ωστόσο πολλές επιφυλάξεις] και «στα βασικά σημεία [π.χ. Το νομοσχέδιο ψηφίστηκε κατ’ αρχήν / Η κατ’ αρχήν ψήφιση του νομοσχεδίου πραγματοποιήθηκε σε χρόνο ρεκόρ]. Η φράση κατ’ αρχάς/καταρχάς σημαίνει «στην […]

Όταν μεταδόθηκε τις προάλλες από όλους τους ραδιοφωνικούς σταθμούς πως ο έλληνας πρωθυπουργός θα απηύθυνε διάγγελμα προς τον ελληνικό λαό, ανησύχησα σφόδρα κι έβαλα με το μυαλό μου χίλια δυο εφιαλτικά ενδεχόμενα, από τα μνημόνια και την έξοδο της χώρας μας από τη Ευροζώνη ώς τις ανέκαθεν προβληματικές σχέσεις μας με την Τουρκία. Τελικά επρόκειτο ευτυχώς για ένα απλό μήνυμα και όχι για διάγγελμα του πρωθυπουργού. Απλώς είναι πρόδηλο πως […]

Κατά την πρόσφατη ναυτική τραγωδία που σημειώθηκε στην Αδριατική, οι πλειονότητα των εκφωνητών ευχόντουσαν η όλη εφιαλτική περιπέτεια να έχει αίσιο τέλος. Εννοούσαν βέβαια ότι ευχόντουσαν να σωθούν όλοι οι επιβάτες του καιόμενου πλοίου, αφού έτσι κι αλλιώς αυτή η περιπέτεια δεν μπορούσε κατ’ ουδένα τρόπο να έχει αίσιο τέλος. Αγνοούσαν, ως φαίνεται, πως το επίθετο αίσιος χαρακτηρίζει αυτόν που προμηνύεται ή συμβάλλει σε θετική και ευτυχή κατάληξη, αυτόν που […]