Blog

       Οι λέξεις ατύχημα και δυστύχημα είναι και οι δύο αρχαίες και συνδέονται βεβαίως με τη λέξη τύχη. Η λέξη ατύχημα έχει στην Αρχαία και στη Νεοελληνική την ευρύτερη σημασία της «κακοτυχίας, ζημιάς, βλάβης ποικίλης αιτιολογίας». Συνήθως κάνουμε λόγο στο χώρο της  εργασίας για εργατικά ατυχήματα, στο δρόμο για τροχαία ατυχήματα κ.ά. Η λέξη δυστύχημα στη μεν Αρχαία σήμαινε κυρίως την «ήττα στον πόλεμο», στη δε Νεοελληνική τείνει πάλι να […]

Ενώ το αρχαίο ρήμα φέρω έγινε στη Νεοελληνική φέρνω διατηρώντας την ίδια σημασία, με την προσθήκη της πρόθεσης «κατά» το ρήμα καταφέρω έχει άλλη έννοια από το νεοελληνικό ρήμα καταφέρνω. Το λόγιας προέλευσης ρήμα καταφέρω χρησιμοποιείται για χτυπήματα και σημαίνει «χτυπώ με δύναμη, πλήττω»: π.χ. ο διαρρήκτης του κατέφερε ένα χτύπημα με λοστό στο κρανίο και τον σκότωσε. Το ρήμα καταφέρνω σημαίνει «πετυχαίνω το στόχο, το σκοπό μου»: π.χ. πάντοτε […]

      Το ουσιαστικό πεταλούδα έχει τις εξής σημασίες: 1. λεπιδόπτερο έντομο, με χαρακτηριστικά πλατιά, ευκίνητα, πολύχρωμα φτερά και κεραίες 2. (μτφ.-ευφημ.) γυναίκα ελευθερίων ηθών που ασκεί πορνεία στο δρόμο  ή στα νυχτερινά κέντρα διασκεδάσεως 3. κολυμβητική τεχνική κατά την οποία, ενώ το σώμα κινείται μέσα στο νερό, τα χέρια εκτελούν κυκλικές κινήσεις βγαίνοντας και έξω από το νερό και προς τα εμπρός 4. τεχνητό δόλωμα που αποτελείται από μεταλλικό έλασμα, […]

Η γέννηση, η μύηση και ο ίδιος ο θάνατος είναι τα τρία μόνα αληθινά, γνήσια «τελετικά περάσματος» (γαλλ. rites de passage) στο βίο ενός ανθρώπινου όντος. Με τη γέννησή του ο άνθρωπος εισέρχεται στον πτωτικό ετούτο  κόσμο της ύλης, στον ψευδαισθητικό, απατηλό κόσμο της σκληρής πραγματικότητας. Με τη μύηση ο άνθρωπος που επιζητεί  ως ψυχική ανάγκη και ως ηθικό αίτημα την απαλλαγή του από τα δεσμά της ύλης περνά υπό […]

Τελευταία διάφοροι βαθυστόχαστοι συμπατριώτες μας που θέλουν να δείχνουν περισπούδαστοι χρησιμοποιούν λατινικές εκφράσεις στη ρύμη του λόγου τους αντί τις αντίστοιχες ελληνικές, και μάλιστα ενίοτε εσφαλμένα. Το persona non grata (προφέρεται περσόνα νον γκράτα) που ακούστηκε κατά κόρον τον τελευταίο καιρό σημαίνει απλούστατα πρόσωπο ανεπιθύμητο και χαρακτηρίζει κάποιο αλλοδαπό φυσικό πρόσωπο, το οποίο είτε δεν γίνεται δεκτό σε μια χώρα είτε καλείται από την πολιτική εξουσία της χώρας αυτής να […]

Η Τέχνη ή είναι ιερή ή απλούστατα δεν είναι. ΄Ολα τ’ άλλα αποτελούν «καλλιτεχνική» έκφραση, περισσότερο ή λιγότερο επιτυχημένη. Η Τέχνη δεν  σκοπεύει απλώς και μόνο να συγκινήσει τον θεατή, να τον τέρψει αισθητικά ή να τον συγκλονίσει συναισθηματικά, αλλά να τον ψυχαγωγήσει υπό την κυριολεκτική έννοια της λέξης «ψυχαγωγία», να τον αναπλάσει, να τον διδάξει, να τον βοηθήσει να υπερβεί την απόλυτα ψευδαισθητική, απατηλή πραγματικότητα, ώστε να αρθεί ώς […]

Αφηρημένος χαρακτηρίζεται εκείνος που δεν έχει εστιασμένη την προσοχή του εκεί όπου πρέπει και σκέφτεται άλλα πράγματα από αυτά που συζητούνται, που δεν παρακολουθεί τι συμβαίνει, που δεν είναι συγκεντρωμένος, προσηλωμένος(π.χ.: Τελευταία ο Γιαννάκης είναι αφηρημένος στην τάξη και κάνει πολλά λάθη) Αφαιρετικός χαρακτηρίζεται εκείνος που σχετίζεται με την αφαίρεση, την απομάκρυνση από το συγκεκριμένο και την απόδοση μιας σχηματοποιημένης απεικόνισης (π.χ.: Η αφαιρετική λειτουργία της σύγχρονης τέχνης). Στις εικαστικές […]